2.5.12

Adièu paure Carnavau


Vaqui, l'annado es acabado. Es la semano di parciau. Lou moumen de faire lou bilan.
Lou tèmo de l’annado èro « lengo e soucieta » que sié en literaturo, en óucitan medievau, en leissicoulougio, en civilisacioun o en pratico de la lengo, aqueste parèu es tourna un mouloun de fes ! 

Faire un blog en óucitan ? O pèr que pas. Mai pèr de que ? Segurament pèr qu’es la Mela que l’a di. Mai fin finalo faire un blog dins la lengo nosto es tambèn un biais de moustra que la lengo d’o a tambèn sa plaço dins la soucieta de vuei, soucieta de la telaragno e de parladis mounte li voucalo servisson pas mai.
« B s verai nn ? »
 Dounc, disiéu qu’es lou moumen de faire un bilan. Sian lou 3 de mai 2012, es quasi dos ouro dóu matin e deman ai de parciau e deve rendre 3 doursié pèr li sciènci de l’educacioun.
Aquesto put*** de licènci. Uno annado de patimen intense, uno annado d’esquisoufrèni ideoulougico. Sabe pas pèr qu’ai fa acò. Aro es fa, es fa pount. Deman sara acaba pèr de bon. La semano d’après aurai li noto e nourmalamen un miracle arrivara e aurai ma licènci. Nourmalamen.
Se i’a quaucarèn qu’ai apres aquest an es bèn que rèn se passo « nourmalamen » rèn se passo coume previst.
A la debuto me deviéu regala en sciènci de l’educ. Mai fin finalo èro uno cagado coumpleto, pouden dire capitado tant qu’i sian !
Me deviéu prepara pèr un master evnetuau d’ensegnamen bilengo mai belèu que vau cambia de draio.
Me vouliéu arresta lèu d’estudia, fin finalo lou doutoura de leissicoulougio arresto pas de me dire « vèn, vèn que t’agradarai ! » O segur, un jour belèu. Sabe pas. Veiren. Arreste de dire « farai acò o acò » pèr qu’aquest an ai fa que de cambia de toco !
Lis estage e li rescontre que faguère m’an dounado uno idèio novo. Quaucarèn que me courespound bessai mai que ensegna dins uno escolo bilengo.
Vous en fagués pas, es toujour en raport emé la Respelido !
Se i’a bèn quaucarèn qu’a pas cambia es acò : siéu uno militanto oucitanisto mistralenco prouvençalo miejournalo franceso euroupenco. O, tout acò.
Ma vido a cambia, moun cor a cambia, mi proujète soun à cambia, moun esperit a cambia, moun cors a cambia, mi goust an cambia, ma resistènci au lassige a cambia, mis ami an cambia, … Tout tout tout à cambia. A noun, pas tout, ma maire es encaro ma maire ;-)
Aro es dos ouro dóu matin, me fau ana au lié pèr capita de me leva deman pèr legi mi cous e poudé avé au mens la mejano à moun parciau. Es pas gagna.
Bilan : uno annado interessanto. L’an que vèn ? Prenen li memi e tournan coumença !
Pèr clava lou blog un pau de reclame : vous fau agacha Vaqui dissate 5 de mai que lou sujète es raport à PLV e à l’escolo bilengo de Maiano !
Un pichot refrin PLVien pèr acaba (Simon Calamel, PLV 2008):
Prouvençau lengo vivo,
Es un crid de jouvent !
Prouvençau, fau que vive
Dins lou siècle que vèn.
Prouvençau lengo vivo,
Es un crid de printèms !
Prouvençau, fau que vive
Aro es vengu lou tèms !

12.3.12

L'ome.

Vaqui un post de mai, un post ounte sabe pas de que dire, e pamens es rare !
Vouliéu parla de moun amigo Marieto qu’es en cous emé Melanio en noun-especialiste mai vòu pas dounc aviéu pas pus de sujète. La Melanio de prepausè de parla un ami de mai, mai noun ai pas envejo. Me diguè de parla de la primo di pouëto o dóu balèti di tanturlas qu’aquesto dimenchado mai noun… Pense pas avé proun de causo de dire acò dessus.
D’efèt, pèr la primo, èro bèn, i’avié de mounde, li pouemo e la musico èron forço bèn, l’ambient tambèn.

Pèr lou balèti di tanturlas, à Clamont d’eraud, ounte sian ana emé la Barbareto e lou Danis, fuguè uno bono serado. Avén dansa, lou Danis capitè de dansa la valso e la Barbareto aprenguè la bourèio ! E mau-grat ço que li tanturlas n’en penson, la musico èro bèn tambèn ! Vaqui…
La primo e li tanturlas fan siés ligno.
Aro me fau trouva un sujète de mai.

Parlarai de l’Ome ! Un sujète interessant pièis que n’en vesen cade jour. Pèr coumença : un pau de lenguistico ! (De que sarié la vido sens acò ?!)
Dóu latin classi HOMINEM (aro, l’esplicacioun es tout dre sourtido de ma tèsto e d’aquelo de Danis) que sa desinènci « em » finalo es toumbado. Coume l’accent es sus la voucalo /o/, la /i/ es post-tounico e dounc s’avalis. E après avèn belèu à faire à uno assimilacioun de la /n/ dans la /m/. Tout acò douno alors « ome » en óucitan. 
N’en pouden reteni dos definicioun.

La proumiero es : « èstre apartenant à l’espèci animalo la mai evouluido de Terro. […] mamifèr primate […] » e councernis dounc li femo e lis ome. Li jouve e li vièi.

La segoundo es : « èstre uman male » e councernis dounc soulamen li qu’an un titoulet (titoulas ?!) entre li cambo !

Coume me demoro encaro quauqui ligno vous vau faire lou RETRA (e noun « pourtrach » coume se dis dins lou despartamen d’óucitan…) d’un ome qu’amen tóuti dins la chourmo de L2.
Aquest ome nous manco dempièi uno semano qu’es aussent. Es un ome bèu, emé la barbo blanco e soun capèu. Emé si vesti que de cop s’en van camina saben pas ounte e que retrouven pas jamai. Es un jouve ome de 60 an, clafi de bon counsèu e de sabieso. Un ome que li agrado pas d’avé uno veituro que roumego tant coume sa femo pèr metre la centuro avans de vira la clau. Un ome qu’a un bon goust pièi que sounè sa drolo « Clemenço » e soun fièu « Vincent ». Clemenço es trop pouli e Vincent… Es l’amourous de Mirèio dounc es nourmau que m’agrado ! Aquest ome es estressa pèr li cous, lis eisamen, li devé… Tant coume iéu, mai èu… a pas de besoun d’avé de boni noto pèr soun aveni ! Li agradon li causo bono de manja e li poulidi fiho. Es un pau roumegaire (un pau, forço meme de fes que i’a !) Pamens, aquest ome a tout ço que fau pèr èstre ama pèr si coulègo de la classo. E ié faudra tourna en fourmo pèr nous supourta encaro un an !  Vaqui, lou roumegaire es un ome vertadié.
Moun article es acaba… E soulamen lou darrié paragrafe es interessant, es mai que previst ! Alegre ! Alegre !

4.3.12

Moun estello, sebastian.

Demando is estello touti li fes que lis ai badado. Demando à la luno touti li fes que l’ai voulgu douna. Legisse dins mis iue tout ço que la bouco pòu pas dire. Plounjo dins moun regard e descuerbe moun mounde.
Lis estello soun tras qu’impourtanto pèr iéu. Saupre quino soun lis ensigne, saupre ounte soun… Li agacha, lis ieu vers lou cèu, la tèsto levado, au moumen ounte siéu à dintra lou vèspre. Pensa is estello, sabès, li que semblon novo desempièi qu’un èstre car s’es avali. Siéu pas amigo emé l’idèio que i’aguesse un « Dieu » patin coufin, mai lou cèu aluma pèr lis estello es tant bèu que m’agrado de crèire que li gens qu’amavian soun mounta (coume ? sabe pas e m’en foute !) prene plaço au mitan dis àutri pèr nous agacha e nous mena, èstre emé nautri mau-grat que sian encaro en bas. Lou tèms que passo, lis estello que viron, lou vent que fai camina lou nivoulan, lou cèu negre que s’escleiro à la clarour magico qu’aqueli pichot poun blanc : Avés ja remarca coume lou tèms passo lèu quand agachas lou cèu ?
E la luno, emé sa coulour unenco, la calour, sa pregoundour, de fes, es sa frescour que se vèi. Coume es bon de se leva lou matin e de vèire la luno tant blanco au mitan d’un cèu ounte lou soulèu es ja rèi. De l’oublida lou tèms de la journado pèr fin finalo la tourna vèire gagna la batèsto e tourna prene la sieuno plaço au mitan dis estello.
De niue, lou cèu es moun mounde, es moun espàci, moun ensigno. Quand capite pas de dourmi, m’en vau m’asseta deforo pèr l’agacha. Segound moun sentimen, mete un foun de musico, prene ma couberturo e zou ! Es parti pèr uno ouro o dous o tres. Après siéu un pau apasimado e pode m’en tourna metre au lié.
Quin bounur quand legiguère Memòri e Raconte e que toumbère dins lou chapitre voungen (« la rintrado au mas ») ounte Mistral nous conto lou reiaume dis estello ! Sa discutido emé lou pastre es talamen pouetico que n’es vengudo moun tros preferi dóu libre.  
Em’aquèu mounde qu’es lou cèu, aquèu mounde luminous e noun pas negre, nous pouden imagina tant e tant d’istòri coume aquelo de moun fraire i’a quauquis annado : la pichoto ourse emé soun estello dóu pole que meno sa maire fins à Ourioun emé sa centuro pèr èstre sauvado d’uno malautio… etc. Iéu, siéu pulèu à pensa à mis ami quand vese lis estello. D’aiour, siéu seguro que n’ai que soun coume iéu. I’a toujour un moumen ounte pensan à noste ami qu’es parti eilamoundaut i’a ja dous an e ounte nous fau counsoula. Pamens, à cha pau, nous pouden dire bono niue e ana dourmi.
Lou cèu es un endre magi, un lìo ounte tout se pòu vèire, tout se pòu crèire. Es un espàci secret que pamens tout lou mounde saup soun eisistènci. Dins moun cor, moun estello preferido se souno Sebastian. Es la mai bello, la mai impourtanto. Pèr iéu, es aquelo qu’es just à cousta de la luno. Pèr lis àutri aquesto estello es soulamen un poun blanc…  

20.2.12

fueio blanco

Avans li vacanço aviéu au mens tres sujète pèr metre dins lou blog mai ai tout oublida. Aro siéu à la biboc e sabe pas mai de que escriéure. Dounc siéu à cerca d'idèio sus google mai trape pas nimai. Fin finalo, un cop perdudo dins li neblo de moun esperit, pique "feuille blanche" e vau vèire dins "image". sabes de qu'ai trouva? Ai trouva d'image de fouto de fueio blanco... O! autant pas metre que que sié es parié mai bon, acò me dounè uno idèio.
Quand ai uno fueio blanco de que fau?
1- Se siéu en cous de sciènci de l'educacioun e dounc... fau de pouchinaduro, de dessin (se pouden souna acò "dessin"), mai la toco es de subretout pas escriéure lou cous!
2- Se siéu en cous d'óucitan, la fueio vèn lèu lèu multicoulour, emé tóuti mis estilò es pas couplica!
3-  Se siéu en parciau, coume aqueste matin, e que sabe pas pèr que coumença, que sabe pas de que dire, prene ma fueio blanco e escrive tout ço que passo dins ma tèsto (e mai se s'agis de ço que me fau croumpa pèr manja lou note coume acò es pus dins ma tèsto) e après emé mis estilò de coulour fau de liame entre tout ço qu'ai escri. Generalamen, après acò ai mai d'idèio e acò vai miés... generalamen!
4- Se siéu enco miéu, i'a rèn à la televisioun, rèn d'interessant sus internet, ai pas envejo de travaia (es rare mai arrivo) e dounc prene uno fueio pèr vèire ço que pode faire emé'lo. Pòu douna : sié la memo resulto qu'en cous de sciènci de l'educacioun (acò es quand siéu forço lasso) mai pode tambèn escriéure un mouloun de causo (ço que pense, ço que voudriéu, ço que m'abouris...) e pode tambèn faire de bestìo (noun pas aquelo dóu Vacarès qu'es trop coumplicado) en "origami" (tè i es pas dins lou diciounàri de coupier aquéu mot). Dins toui li cas, acò prèn proun de tèms pèr m'oucupa e fin finalo acabe toujour pèr jita ma fueio senoun pode pas passa à quaucarèn mai.
5- Quand ère pichoto e que ma maire de demandavo d'ana cerca uno fueio blanco... Ero pèr faire toumba li lendo, qu'en ère clafido cado annado, dessus e evalua l'impourtanço dóu fenoumeno e vèire se elo tambèn avié besoun d'èstre tratado o noun (la majo part dóu tèms s'aviéu de pesoun ma maire e ma grand n'avien tambèn, belèu qu'es acò la soulidarita!)
6- Se lou tablèu de la biboc pòu èstre counsidera coume uno grando fueio blanco, emé la colo de L2, ecrivan de counarié o de mot d'amour dessus (li dous soun impourtant dins la vido, e subretout dins lou despartamen d'óucitan!)

Mai ço meiour emé la fueio blanco, es que fai chifra à tóuti li sujète poussible que sié la telaragno qu'es dins lou canton dóu courredou o que sié l'ome poulit dóu tram, la fueio blanco meno à tout e saup tout. Lou soulet poun negatiéu qu'avén emé uno fueio blanco es que nosto liberta d'espressioun s'acabo ounte la taulo coumenço...

31.1.12

una fin de setmana a la clareta

    Aquò te vai espantar, cara lectritz, mas sas que l'inspiracion es pas mon amiga d'aquesta passa. E òc, n'as ton confle d'ausir aquela excusa de mèrda en cò de totes los estudiants qu'an lo plaser e l'obligacion de far un blòg ! Explica benlèu qu'age pas enveja de corregir los articles... ? De qué cal pas faire per trapar d'idèia un pauc originala e aital ensatjar de te motivar ! Per aquò, te vau contar ma setmana que s'es acabada per una formidabla serada amb Barbareta ! Coma de costuma, aquesta setmana ai trabalhat coma una caluga, coma una fadada coma disèm a cò nòstre. Soi totjorn a me demandar se vau pas arrestar la licéncia sciéncia de l'educacion, ont me fau vertadièrament cagar ! Pasmens esperavi de pas aver mon semèstre coma una excusa das bonas ! Mancat, l'ai agut ! Soi benlèu la sola estudianta que lo mond universitària age pas jamai conegut, a pregar per mancar son semèstre. Soi unica, es per aquò que soi geniala ! Autrament, ai pres la decision de mens me préne lo cap aquel semèstre. Empacha pas qu'ai un cors que dura tota la tantossada lo dimècres. An pas idèia de metre un cors tant long. E encara gausan se dire « sciéncia de l'educacion ». Lor fisarai pas mos mainatges ! Mas bon, a cada pausa pissor, tòrni dins mon car departament d'occitan, veire mos amics, a mai s'es per tres minutas. La licéncia d'occitan m'agrada totjorn autant, a mai se i a de trabalh ! Talament  de trabalh qu'es la guèrra a l'ostal amb mon marit Mistral ! Mistral per aicí, Mistral per ailà ! Se vesèm tròp sovent, e m'agradariá un pauc de tastar l'amor de luònh puslèu que l'amor de pròchi ! Mas me soi pas desgonflada, ai acabat un dorsièr aquí dessús en una dimenchada ! Vos avisatz un pauc ? Un cinquantenat de paginas en dos jorns ? Benlèu que vau inventar un libre dels recòrds dels-devers-los-mai-lèu-acabats, per que en aquel domèni, soi campeona ! A mai pòrti mos devers as conferéncias, çò que fai lo desesper de mos professors quand s'avisan qu'auràn mai de trabalh encara. Divendres de tantost, avián teatre. Me soi dicha qu'aquò me pausariá un pauc. Es totjorn mai agradiu que doas oras de medieval. Nani ! Abans d'i anar, avèm manjar dins un restaurant turc amb Anna, Noemia e Barbareta a s'en faire petar lo ventre ! Sens aver lo temps de digerir un pauc tot aquò, avèm tirat fins al teatre. Ai passat un bon moment a Mirèio-land, ont ai retrobat un morcèu del meu país, mentre qu'èri dins un pichòt barri de Montpelhièr. Bastir un pargue d'atraccion sus ma bèla Provença, son fadats aqueles parisiencs. Aprèp, nos a calgut montar a pè de La Vista fins a La Comèdia. Èra pas tant marrit qu'aquò. Nos a permes de faire davalar la mangiscla engolida a miègjorn çò important ! Èrem Noemia, lo Danís e Barbarà. Sul camin, se sèm fachas klaxonadas per de veituras çò qu'a pas mancat de far rire nòstre musician nacional. Aqueste nos a quitat dins lo tram per dintrar dins son país. N'autres avèm contunhar fins a Pau Valèri per préne la veitura de Barbarà e zo ! Nos vaquí partidas totas tres per la conférencia. Ieu, l'aviái ja vista la conferéncia mas rai. Aquò m'a fach passat un momenton amb Noemia e Barbarà. Jaume èra aquí e avèm agut la sospresa de veire Emilia, qu'èra amb n'autres en L1 ! Quand s'emmerdam dins las conferéncias, nos agrada mai de comentar l'actu people occitan puslèu que d'escotar çò que dison. Sovent es mai risolièr e instructiu : tal professor dormís, tal autre se trufa de lo qu'es a charrar...e n'en passi ! Ai acompanhat la Barbareta que s'en anava mai d'ora.
    De tot biais, èra previst de se veire l'endeman de ser per manjar puòi beure un còp. Impossible de manjar al Ranch, alavetz tirèrem fins al centre. Coma n'aviam nòstre confle de se faire acostejar per de joves un paucs estranhs dins las carrièras clapassencas, se sèm mesas a la lenga nòstra. Un paure tipe ensagèt de nos dragar en anglés. Paure d'el, es tombat sus las solas dròllas que charran pas un mot d'anglés. E non Melania, tot lo mond parlan pas forçadament anglés a l'ora d'ara ! Aprèp avèm rejonh d'amics a Barbarà que m'an pas cap agradat. Èron de colhons, sens interés e sens conversacion. Compreni pas per de qué se fai cagar amb eles e li ai dich. Aviá de besonh d'o ausir, ara veirèm çò que decidís. Sèm dintradas per qu'èron pas interessants. Avèm charrat fòrça temps dins l'escuresina de ma cambra ròsa, puòi se sèm endormidas que la sòm veniá. L'endeman Barbarà es tornada d'ora que i aviá sa 106 que l'esperava. Ai romegat quand ai descobert lo temps que fasiá defòra...Per me balhar un pauc mai de vam me soi facha una beutat a la cara e al pèu amb un producte plan provençal : l'òli d'oliva ! I a pas melhor per tornar començar una novela setmana !!!

24.1.12

Uno istòri d'amour ourdinàri


Un cop èro, "uno chato de Prouvènço dins lis amour de sa jouvènço"qu'avié uno robo blanco mai que bello. La fiho, de segur, èro poulido, que que sié soun vèsti, mai dins aquelo robo èro tant bello que rèino. Un jour, alor que fasié soun marcat, la chato rescountrè un ome. Aquel ome èro toujour vesti de negre. Se vesié soulamen sis iue. Pamens, la prouvençaleto s'es negado au dintre de soun regard à l'encò tenebrous e lusènt. Un negre pregound em'uno pichoto lus, tant brihanto qu'uno estello. Sabés, coume l'estello qu'es à la pouncho de la pichoto ourso?! L'ome vesti de negre, l'avié remarcado dins sa robo blanco. La fiho ié pourtè uno poumo roujo pèr avé uno rasoun de ié parla. Li dous s'en anèron, adounc, parla, sus li ribo dóu Rose. E fin finalo, se maridèron.
 

 Vint an passèron. 
Lou maridage, èro un maridage à la Flamenca, un pau embarrado dins uno torre, patin, cofin. Un jour que l'ome negre toumbè malaut, la chato fuguè autourisado de sourti pèr ana croupa de que manja. E lou tipe que vendié si fru la recouneiguè tre lou proumié pas que faguè la fiho dins lou marcat. Fuguè pas coumplica pièi qu'avié més sa robo blanco. Mai coume la fiho èro lasso, tristo, e d'un meme tèms urouso d'èstre deforo, li dous se metèron à parla dou mounde, de la crau, di róure, di biòu... de tout ço qu'es impourtant que! La fiho se laissè pourta pèr lou ritme qu'aqueste moumen agradiéu. E coume l'avés devina, li dous faguèron... un pau mai couneissènci...encò dou galant nouvèu. 
Mai coume l'ome negre vesié pas tourna sa femo, metè si darriero forço pèr ana la cerca. Uno peissouniero, qu'avié tout vist, ié diguè : 
-Soun parti, faire l'amour se voulés moun vejaire!Soun seguramen à l'oustalarié en fàci de la coumuno.
L'ome negre, trouvè la cambro e dintrè. Li trouvè toui li dous, nus, dins lou lié. Prenguè sa femo, agachè lou tipe emé soun regard pregound e clafi d'enràbi.
Lou jour seguent, l'ome negre tournè trouva lou tipe dóu marcat e lou menacè em'un coutèu.

Acabè pèr lou tua. La chato de Prouvènço fuguè talamen tristo que trouvè lou biais de sourti pèr ana croumpa un pistolet. L'endeman, la trouvèron dins uno galouio de sang. S'èro tira uno balo dins la tèsto.


L'ome negre, visquè urous fins à 2012 an. 


Mouralo de l'istòri : lis ome soun couioun pèr que soun à bada sus de femo bèn vestido, li volon pèr eli tout soulet, mai soun à roumega quand an besoun di femo. Soun à li voulé urouso. Mai s'es emé un autre es pas nourmau. Dounc coume au tèms di dinosaure, un coutèu pèr regla lou proublèmo e vaqui. La femo, elo, es inteligento, va vèire un tipe de mai e quand tout se coumplico, trovo lou mejan de demoura emé soun amourous nouvèu! Ana au paradis. Trouva l'Arcadio, emé li moutoun e l'èrbo verdo...etc
Brèu, aqueto dimenchado emé moun amourous sabian pas de que faire, dounc me dessinè sus li det e iéu, coumencè d'imagina de causo... vaqui la resulto! Ero uno dimenchado coume lis autro.

M’agrado l’óucitan mai de qu'es acò??


M’agrado l’óucitan mai de qu'es acò??


« Óucitan » es lou mot emplega pèr parla de la lengo roumano dóu groupe gallo-rouman parlado dins la part sud de Franço (que coumprèn : Limousin, Auvergna, Val d’Aran e quauqui valéio aupino dóu Piémount). Es acò qu’es di dins lou Pichot Robert.

De qu’es acò lou Prouvençau alor ?

Patoues, lengo d’o, óucitan, prouvençau, marsihés ?

De gèns que travaion pèr la lengo prouvençalo m’an di que volon pas s’engaja dins quino assouciacioun que sié. Pèr que ? pèr pas dintra dins la batèsto que se meno au dintre de Prouvènço. Pamens, soun dins d’institucioun majo, soun eli, qu’à moun vejaire, tengon l’aveni de la lengo au dintre de si man. Soun engaja pèr faire viéure la lengo pièi que soun dins aquelo institucioun, mai coumo es poussible d’èstre dins aquesto situacioun e de pas voulé se batre pèr la lengo ? Que que sié sa pousicioun se fau batre noun ?


Iéu pense que pèr avé uno plaço vertadiero fau pensa óucitan o lengo d’o mai fau pas destria li dialeite. « Diviser pour mieux régner »  es pas pèr nautri. « L’union fait la force », es pèr aqui que nous fau cerca la soulucioun que nous permetra de parla la nosto lengo sens èstre agacha coumo de gèns estrange que parlon dins uno lengo misteriouso.


Pèr ço qu’es dóu prouvençau i a quatre dialeite (o sous dialeite) que soun : lou roudanen, lou maritime, lou gavot e lou nissart.

Pèr l’óucitan, li dialeite soun : lou lengadoucian, lou gascoun, lou limousin, l’auvergnat, lou vivaro-aupin e lou prouvençau.

Dins cade dialeite i’a mai o mens de diferènci entre nord e sud mai n’i’a pas tant que pèr lou prouvençau. 

Lou proublemo es dounc de faire coumprene i gèns que, que que sié lou sous dialeite prouvençau parla, es de prouvençau e que, que que sié lou dialeite parla es de lengo d’o. Es pas coumplica de coumprene acò se lou meten en óupousicioun emé la lengo d’oil noun ?


La toco es de poudé parla la lengo d’o sens èstre enmerda pèr lou francés ? De prene counsciènci de la culturo, dóu païsage, de l’eiretage qu’avén, noun ?


Se la respounso es « vo » bè, iéu coumprene pas mounte es la sourço dóu proublemo qu’avén au dintre de Provènço e de cop que i’a au dintre dóu territòri óucitan.


La Respelido de la lengo miejournalo fuguè lou pantai d’un mouloun d’escrivan, es tambèn lou miéu.

20.12.11

Trapa sus Facebook, un pau estereoutipa mai es pas grèu :

" Adieu, Papa Noël, qué mé dis ? Bien ou bien ? Pasque ma foi, ici, c’est un peu le oaï. Bien sûr y’a pire ailleurs, y’a un moulon de pays où le sang coule à flots, où les gens sont dans une misère inimaginable, peuchère. Mais bon, entre l’OM, les travaux du tramway, les bouchons monstres où dégun ne peut plus bouger dans les rues de Marseille, les emboucanades politiques et les rues couvertes de bordilles, Marseille, c’est pas vraiment le pays merveilleux des lutins.

Non, je vais pas rouméguer, je vais pas marronner auprès de toi, pasqu’en plus j’imagine que tu dois être en train de t’escagasser à préparer tout ce qu’il faut, à gansailler ces mouligas de lutins pour qu’ils se bougent le tafanàri, et même à préparer ton costume, parce que tu vas descendre habillé comme un chapacan ; je sais que tous les 24 décembre tu donnes un coup de pied dans l’armoire à glace et tu t’habilles trop méchamment.

Bon, alors je vais pas te mettre la tête grosse comme une coucourde, ni faire la viole avec toutes mes paroles, mais il faut quand même que je t’explique. J’ai pas été très sage. Pas méchant, non.

Mais j’ai fait des cagades, je me suis manqué en pagaille, je me suis souvent engatsé pour rien, j’ai été parfois une vraie feignasse, j’ai remis au lendemain des trucs que je pouvais faire d’entrée, je me suis mis dans des engàmbis pas possibles, je me suis parfois encagné alors que dégun ne voulait m’emboucaner, j’ai cassé les amandons à des gens qui me voulaient du bien, et en plus, au lieu de rester modeste, j’ai eu tendance à faire le càcou et à vouloir toujours avoir raison. Bref, j’ai fait le pagalènti toute l’année.

Du coup, je vais pas marquer-mal en te demandant plein de cadeaux, mais juste une chose, Papa Noël. Depuis que je suis minot, je sais que tu mets de la magie de longue dans le coeur des gens. Alors cette année encore, même si sur Terre tout part en biberine et si moi, de mon côté, je me comporte comme un vrai tchapacan, fais-moi encore un petit cadeau : mets un peu de magie sur nos jours et dans nos coeurs, surtout pour les pitchouns, tu serais brave.

Allez vaï, mets bien ton capèou que tu risquerais de prendre froid, et ça me ferait peine.

Merci, Papa Noël. Aïoli sur toi "

4.12.11

acò es fa!

    Tout lou mounde lou saup, fai un moumen qu'ai ges de vido, que siéu embarrado dins mi cous e que siéu à pensa à de causo marrido.
    Mai, tout lou mounde saup tambèn que i a de causo que fan oublida lou trin-trin. Aqueli causo soun lou choucoula, la glace Häagen-dazs (pèr pas dire de noum), lou sèisse, li serado emé d'aigo verdo (qu'es lou Get 27 que sounan coume acò à PLV)... 
    Ai pas gaire fan ni mai envejo de manja de causo sucrado, pode pas faire de sèisse que moun amourous es luen e que la Barbarà e la Prouvençaleto volon pas de iéu (i a soulamen lou Jaume que vòu me "prene touto" mai es trop ... esperimenta pèr iéu lol) e l'aido verdo... touto souleto sarié grèu. Dounc vaqui, siéu uno estudianto que cerco quaucarèn pèr pensa à quicòm mai que li cous. 
     Parlave emé uno amigo que me diguè "ai croumpa acò, ai croumpa acò tambèn, e tè acò tambèn..." e subran : "EUREKA!" Es acò que me fau, e toumbo bèn de pas avé fam : ai pas agu besoun de croumpa de causo pèr manja aqueste mes e dounc ai d'argent! Ai passa la serado sus la telaragno pèr faire de shopping e ai trouva un mouloun de reducioun, de braio de marco, de camiseto poulideto, de caussaduro ... noun li caussaduro èron pas gaire bello. 
E francamen en plaço de paga 170 èron à 30euro! 
De qu'auriés fa? 
    Vous fau sabe avans de respoundre, qu'ai pas mai de braio que me van, tout es trop grand aro qu'ai perdu de pes, li couduro me fan mau i cambo quand marche e tout ... ( es uno bono escampo ;-) ) E coume ai ausi dire que veni à l'universita touto nuso es pas gaire recoumenda, subretout emé lou fre que fai e lou Jaume que me trovo à soun goust... 
    Bè me falié bèn croumpa de braio noun?!
    En tout cas acò es fa, un colis sara mena en co de moun amourous que me lou portara dimenche que vèn à Maiano quand i sarai pèr un acamp de PLV e lis autri saran deliéura en quauco part à Mount-pelié dimècre. 
Lou soulet pichounet proublemo es qu'ai trouva soulamen de braio ... Pas de camiseto ni mai de caussaduro. Dounc en plaço de travaia pèr lis eisamen, que n'ai proun de lou faire, me faudra ana passeja dins la vilo, pèr trouva de causo que van emé li braio! Pamens aqui tambèn i a quaucarèn que truco : en vilo i a lou merca de nouve... i a un mouloun de gens que passajo, li pijoun... m'agradon pas, n'ai quasi pòu... Bon en fa n'ai pòu, li gens n'i a trop, e li pijoun saben pas ço qu'an dins la tèsto, à cade moumen te podon caga dessus, e francamen es quaucarèn que te pourris la journado! Alor, me fau trouva quaucun que vòu escambia soun argent contro de vesti, e que vòu lou faire emé iéu coume acò me proutejara di pijoun e di gens amoulouna sus la plaço de la Coumedìo. -_-'
    Se n'i a que soun interessa pèr ana croumpa de vesti emé iéu divendre que vèn pèr eisemple o lou dilun d'après siéu aqui! 



2.12.11

Mis ami

Vous vau presenta mis ami. Pèr que soun meravious emé iéu e que vese pas moun blog sens eli.
   Vau coumença pèr parla d'Aleissandra. L'ai rescountrado en proumiero annado de sicoulougìo. Erian ensèm dins lou cous d'Inglès e francamen fuguè lou proumier cop de ma vido que li cous d'Inglès m'agradavon. Erian toujour à s'ecacalassa e fasié de bèn pièi que couneissiéu degun mai. Un jour, avans lou cous de sicoulougìo clinico, m'avisère qu'erian touti li dos à espera davans la porta. E dounc avén parla e subretout de noste emplè dou tèms... Erian de longo ensèm en fa mai l'avien pas vist! fuguè uno journado de fada! Passerian la journado pegado e lou mes de mai es arriva... Erian toujour pegado. Se sian noumado "VIC" pèr "Very Important Coupine" e passerian noste tèms à rire. Es uno chato que se fai lèu d'ami, a la coustumo de parla à tout lou mounde, quand a quaucarèn de dire a pas lou tèms de chifra qu'es ja di. Emé Aleissandra, pèr lis eisamen, travaierian ensèm... dou tèms dis eisamen tambèn mai lou fau pas dire! Un jour que devian faire un espausa sus un tipe de sicoulougìo, avian rescountra dos autri fiho. Passerian un an e mieje à rire tambèn emé eli. Mai èro pas parié. Uno rescountrè uno autro chato e nous parlo pas pus, e l'autro èro à roumega de longo, à critica e à prouficha de nautri dounc li diguèrian "aurevèire" lou mes passa. L'an passa rescountrerian Marieto, es uno fiho vertadieramen genialo. Vèn de Limoge e a uno licènci d'Inglès. Causiguè de cambia e de veni en sicoulougìo. Es un pau fadado dins sa tèsto es toujour à faire de counarié, à toumba, à de metre de café sus la camiseto... A dansa en boulegan forço bèn soun quiéu! E fin finalo rescountrerian Antòni, soun tresen pichot noum es Raoul dounc nousautri l'avén nouta coume acò dins lou telefounet, li agrado pas mai es pas grèu. Eu tambèn es tant fada que li chato. Pas gaire counscien que de cop ço que fai es dangerous mai senoun l'aman forço! L'an passa èro moun vesin, avié li meme proublemo emé soun apartamen, n'en parlavian de longo.
     Dounc vaqui, soun mis ami de sicoulougìo. Aquesto annado, li vese pas gaire e es pas eisa. touti tres soun toujour ensèm e aro que li eisamen arrivon, soun à travaia toui li jour à la cafet de l'universita. E lou ser soun encaro ensèm à travaia en co d'Antòni o de Marieto. E coume ièu tambèn ai un mouloun de travai li vese lèu lèu à la fac mai pas gaire mai. Pamens, aièr de ser ai ourganisa uno serado en co mieu pèr nous cambia lis idéio. Avén manja, degu (iéu ai pas acaba moun proumié got, es estrange!) dansa, crida, Marieto e Antòni an tuba... Avén parla d'un mouloun de causo. M'an esplica sa vido dempièi un mes que lis aviéu quasi pas vist. E coume Aleissandra e Marieto soun en cous noun especialiste d'oucitan, avén parla un pau la nosto lengo. En mai d'acò, avans la serado croumpère Lou tresor dou Felibrige, soun demoura lis iue grand dubert davans lou près... Segur, es lou present de moun paire pèr nouve dounc acò vai. E de tout biais coume lou vau garda touto ma vido e que n'ai besoun quasi cade jour es bon. 

Fin finalo, avén passa uno serado meraviouso coume lis aman. Uno serado pèr se vuja la tèsto avans de l'empli emé li cous e pèr s'empli lou cor de alegresso avans de pus avé de vido soucialo.        


26.11.11

La famiho Bidochon

Un cop èro, un ome e uno femo que se metèron ensèn pèr faire sa vido coume d'amourous. Lou proublemo es lou "coume"! 
M'esplique : 
Lou tipe vèn d'uno famiho "nourmalo" qu'a un pau de prouvençau sus la pouncho de la lengo. Lou tipe a soulamen la sounourita. Eisèmple pèr dire "qu'es bèu" éu va dire quaucarèn coume "***z*bauw". Dounc iéu vau assaja de ié dire qu'es pas coum'acò, patin, coufin... Mai noun, es éu qu'a rasoun. Brèu ... anan dire que l'impourtant es que counèis un pau la lengo nosto e que la mespreso pas. S'èro qu'acò, sarié l'ome perfié ... ES PAS LOU CAS! Lou tipe se passejo dins l'oustau en braieto negre, pas toujour propro, a li cambo nourmalo quasi magro, lou ventre tant coum'uno femo que va douna la vido dins cinc minuto, li péu gras (segur a pas encaro coumprès coume fau faire pèr se servi dou sabon) ... Parlo de poulitico sens sabe de que se trato. 
Es racisto... Se sego la porto duberto... Mai, es pas lou pièje. Quand va au lié, demando, demando, demando, demando mai, à sa femo (qu'es pas sa femo pièi que soun pas marida) de faire l'amour (qu'es pas l'amour pièi que s'amon pas) e la femo acabo pèr dire de o (de cop, dis de noun mai la resulto es la memo), la causo duro trento segoundo e la femo va lèu à la doucho pèr se neteja (uno ourour!). 
Lou tipe, éu, déu paga l'oustau. La femo tout lou demai. La femo a pus d'argent dounc pren aqueste de soun segound drole. D'un meme tèms, lou tipe va dansa lou sèr, part en vouiage sabe pas ounte... TOUT ES NOURMAU ...

La femo, a uno famiho de MEEEERRRRRRDDDDDDDO! sa maire es uno couno, soun paire encaro mai, si fraire e sorre parié... brèu, uno famiho coume LIS AME PAS! 
Es toujour à crida en plaço de parla, es toujour à me critica perqué siéu à faire d'estudi, perqué vole manja d'ourtoulaio e noun pas soulamen de causo qu'an passa la niue dins l'òli...
Li dous, an agu ensèn dous drole, lou primé a agu soun BAC S, a un mestié, uno amourouso, es nourmau, a la tèsto bèn facho e bèn pleno. Lou segound, a un pau mens d'astre. A soulamen lou diplomo de fin dou coulègi, e li gens li an talamen di qu'es couioun que se crèi couioun... pamens es pas lou cas. Es lou jouve lou mai brave que couneisse (belèu que n'en couneisse dous en fa ;-) ) e es lou proumié que rescontre que vòu sourti d'uno "malarega" coume aquesto. De cop, n'a talamen proun qu'es à ploura. Dempièi lou mes de jun a trapa un CDI, alor a cambia de veituro. Aro a un credi ... dounc pòu pas prene un apartamen tout soulet. Acò es lou proublemo maje. 
D'efèt, aqueste jouve, es lou mieu amourous ... 
Mount' es lou proublemo?
Sa maire, l'ame pas. Pèr que? Bè, es uno femo qu'es emé un coun vertadié, e que demoro. Soun paire? L'ame pas pèr qu'es un con vertadié justamen. Soun fraire, lou vese quasi pas.
Suporte pas aquesto famiho... pamens siéu oubligado d'ana passa quauqui dimenchado, quauqui jour dou tèms di vacanço pèr poudé véire moun ome.
Ai l'astre d'avé quaucun qu'es present coume éu, mai moun ome a lou malastre d'avé uno famiho de bidochonAS, e iéu deve endura la situacioun ... 

counclusioun : VDM!

19.11.11

Melanio e sa bono idéio


Divendre, Melanio me diguè : "tè, pièi que siés à travaia, emé Arvéi, la grafio classico, perqué me faries pas un article en grafio classico?!"
... Me vous fau dire qu'en aquest moumen, ai de mau pèr escriéure en francés, un mau vertadié, siéu toujour à demanda coume fau escriéure acò o acò en francés, de cop, pèr parla tambèn es pas lou top, dins ma tèsto tout es en prouvençau (un pau de seitarisme ^^) e quand ai un trau, vau cerca dins lou diciounàri pèr pousque countugna lou debanamen de mi pensado. Alor, escriéure dins uno autro grafìo es encaro mai coumplica qu'escriéure dins ma lengo meiralo (e o pas d'astre, es lou francés qu'ai ausi d'en proumié... belèu qu'es pèr acò qu'ai agu de proublèmo emé mis auriho tre ma neissènci!).
E vuei... sabes que t'ame Melanio... Me fau faire 15ligno en grafio mistralenco pèr li trancriéure en grafio classico après... Dounc me fau causi de mot pas trop coumplica, me faudra pensa à touti li [t] di participe, li marco dou plurau, trouva li counjugasoun en classico, pas oublida de destria lou [ɔ] dou [u], de metre lis acent ounte fau...Pensa que lou [ɲ] s'escriéu (nh) en plaço de (gn) que lou [j] s'escriéu (lh) e que, de cop, i a de causo estrange ... o pulèu, de causo qu'ai pas la coustumo d'escriéure.
Fai dous an que couneisse la grafio classico, qu'en cous la legissen e tout acò, mai ... siéu desoulado, pèr iéu [fɔrɔ bɔrɔ] es pas [furɔ burɔ] e quaucarèn coume ['kujsiŋ] es trop dificil de lou dire! E de pega de (lh) d'en pertout es pas naturau... Metre un acent agu sus la "a" pèr faire lou soun [e] es pas estrange acò???
Iéu m'agrado ma grafìo... M'agrado tambèn de jouga en passant d'uno grafìo à l'autro... Es seguramen moun cousta "groupie du linguiste" que sourtis! "groupie" se voulés mai jamai sarai tant forto qu'éu!






Divendres, Melania me diguèt ; "tè, puèi que siás a trabalhar, amb Arvéi, la grafia classica, perqué me fariás pas un article en grafia classica?!"
...me vos fau dire qu'en aqueste moment, ai de mau per escriure en francés, un mau vertadier, siáu totjorn a demandar coma fau escriure aquò ò aquò en francés, de còp, pèr parlar tanben es pas lo tòp, dins ma tèsta, tot es en provençau (un pauc de sectarisme^^) e quand ai un trauc, vau cercar dins lo diccionari per poder contunhar lo debanament de mei pensadas. Alara, escriure dins una autra grafia es encara mai complicat qu'escriure dins ma lenga mairala (e òc pas d'astre, es lo francés qu'ai ausit d'en primier... benlèu qu'es pèr aquò qu'ai agut de problèmas amb meis aurelhas tre ma naissença!).
E uèi... sas que t'aime Melania... Me fau faire 15 linhas en grafia mistralenca per lei transcriure en grafia classica après... Donc me fau causir de mòts pas tròp complicats, me faudrà pensar a  totei lei [t] dei participes, lei marcas dau plurau, trobar lei conjugasons en classica, pas oblidar de destriar lo [ɔ] dau [u], de metre leis acents ont fau... Pensar que lo [ɲ] s'escriu (nh) en plaça de (gn) que lo [j] s'escriu (lh) e que de còps i a de causas estranhas ... ò puslèu, de causas qu'ai pas la costuma d'escriure.
Fai dos ans que coneisse la grafia classica, qu'en cors la legissèm e tot aquò, mai... siáu desolada, pèr iéu [fɔrɔ bɔrɔ] es pas [furɔ burɔ] e quauqua ren coma ['kujsiŋ] es tròp dificil de lo dire! E de pegar de (lh) d'en pertot es pas naturau... Metre un acent agut sus la "a" per faire lo son [e] es pas estranh aquò???
Ieu m'agrada ma grafìa... M'agrada tanben de jogar en passant d'una grafìa a l'autra.... Es segurament mon costat "groupie du linguiste" que sortis! "groupie" se volètz mai jamais sarai tant fòrta qu'éu!

ps: Gramaci à ma prouvençaleto pèr soun ajudo!

Poutounas, à la semano que vèn.

17.11.11

pensado d'aquest moumen

*S'aviéu moun fraire souto la man, sarié vint pè souto terro, vous lou dise!
*S'aviéu la causido, diriéu à ma maire d'ana véire à Paris se i siéu.
*S'aviéu aquest tipe davans iéu, ié diriéu que m'agrado forço!
*belèu que vau perdre touto moun aigo se countugne de tant ploura.

N'i a que me fan vertadieramen caga! noun mai seriousamen?! soun couioun coume es pas poussible!
* M'agradarié de tourna au tèms de mi tres an!
Mai n'i a qu'ame forço e urousamen que soun aqui!
 
 

11.11.11

Dins la tèsto

Tout coumencè quand partiguère prendre lou bus pèr tourna en Prouvenço aquesto dimenchado. Ma valiso èro cafido de vesti (ben o, es uno longo dimenchado... tant coume li vacanço passado!), emé moun ourdinadou, ma touno de cous (quasi dous jour de mai pèr travaia... dounc quasi lou double de travai à prendre), e de soupo perqué siéu malauto e que n'ai proun de prendre un kilo quand demore en co de moun calignaire e de passa la semano à lou perdre! Brèu! n'aviéu proun de pourta aquelo valiso trop grosso pèr iéu e dounc, pèr oublida acò, me siéu councentrado sus li gens qu'èron à cousta de iéu... Eron pas gaire interessant! 
Mai, dins lou tram èro forço enrichissent. Ja, i avié un mouloun de gens, dounc èro pas eisa de dintra e de pas senti lis odour dis autri... Ere à pensa à James Blunt qu'èro à canta à founs dins mis auriho (o, es pas gaire bèn pèr lou mourau, subretout quand es I really want you que tourno de longo). Subran, vese un ome jouve qu'èro à s'agacha tout soulet dins la fenestro dou tram. Se fasié de sourrire e li iue dous. Me siéu di qu'aquel tipe devié belèu rescontra uno fiho e que voulié verifica qu'èro bèu... (es pas lou cas, es un ome que nourmalamen auriéu pas vist). Après, ai agacha uno femo, quasi cinquante an pense, avié lou mourre barra, coume es de longo lou cas dins lou tram. Uno chato, un pau mai luen, èro à se maquiha... E bim! Passerian sous lou tunèu avans la plaço Coumedìo, fuguè pas countento! Iéu me faguè rire acò! 
En aquest moumen, pensère que belèu l'ome que se fasié de sourrire devié vèire la fiho qu'èro à se maquiha e la femo èro ... uno femo rèn de mai. Touti dous davalavon à la Coumedìo.
Iéu, à la garo, pièi lou trin, Vitrollo, Marignano... La niue passo (pas eisa de dourmi maugra li niue de retard) e l'endeman, es à dire vuei, sian ana emé d'ami à Marsiho pèr manja. De nosto taulo, poudiéu véire ço que se passavo à la caisso : Uno femo èro à se grata lou quiéu, bon apetis! Sa pichoto, de belèu cinq an, èro en camiseto emé uno vèsto bluio mai... avié pas de braio! un, fasié fre, dous, èron dins un restaurant, tres, es pas nourmau de tout biais de pas mettre de braio à soun enfant. Mai, ère à Marsiho... es coum'acò. M'agrado pas aquesto vilo, soun de couioun que sabon pas mena uno veituro coume fau, que sabon pas parla e que sabon soulamen faire caga. Moun paire demoro eilabas mai es pas grèu, lou vese pas jamai e n'ai pas gaire envejo. Fa ja cinq mes que l'ai pas vist, mai à cousta de tres an quand ère au licéu, es rèn. 
En aqueste moumen, ai pas rèn à dire sus lou blog, (se vèi noun??) mai es nourmau, ma vido se resumis à travaia, quasi pas dourmi ni mai manja, coumence d'èstre malauto, deman anarai au mege e vaqui. Parla de quaucaren mai que ma vido? ai pas lou tèms d'agacha la televisioun dounc à despart de la pluio e de la pluio (o, i'a ges de bèu tèms dempièi dos semano!) ai rèn pèr faire un article... 
Segur que poudriéu faire un article sus quaucaren que me truco dempièi un mes mai noun sarié trop bèu, un scoop de mai pèr lou despartamen, n'i a pas de besoun!


Pense que dilun quand Melanio me tournara moun article courregi, i aura un mouloun de fauto pèr-ço-que siéu vertadieramen lasso e qu'ai un mau de tèsto terrible dounc, pode pas demoura longtèms sus l'ourdinadou, mai, ai pas fa d'article la semano passado dounc me fau faire un esfors pèr avé uno bono noto. Auriéu bèn paga un estudiant de L2 pèr faire un article sus moun blog, coume s'èro iéu que l'avié fa... Mai en grafìo mistralenco... costo car. Dounc vaqui, uno mijoureto de moun tèms precious, uno mijoureto e mai de ligno que previst, uno miejoureto pèr parla de REN! 


... Bon couràgi pèr courregi ma pichoto Melanio!


Poutounas, à la semano que vèn...o belèu pas!


22.10.11

Nouemìo

Nouemìo es uno chato qu’es en treseno annado d’óucitan.
L’an passa èro en Erasmus e après uno serado en co de Jennifer deve faire un article sus elo. fuguè moun idéio… ai chifra… es uno idéio à la coun en fa…
Nouemìo a fa l’escolo meiralo e elementàri « calendreto » quand èro pichoto. Es un poun coumun emé Jennifer.
Met quasi de longo de braio trauca e de camiseto largo.
A li pèu pas gaire long mai sa coulour m’agrado.
Semblo èstre tant fadado qu’Alice e un pau mens parlufiero que Jennifer.
Es agradivo, quand sian à la biblioutèco d’oucitan e qu’assajan de faire li revirado de medievau, elo, assajo de nous ajuda. (Joan-Luc tambèn mai es pas lou sujèt).
Li jo de nèsci l’agradon, tant coume nautri. Pèr jo de nèsci, ause, li engaugnaire o « counsequènci o verta ? »
L’autre jour, es vengudo à la fac touto vestido de vióulet, emé uno flour vióuleto dins li pèu, èro touto poulideto.
Semblo èstre capable de manda peta quaucun mai luèn se l’amo pas.
N’en sabe pas gaire mai sus elo, ié mande un message pèr avé de respounso sus sa vido.
Vóu pas me respoundre. Me dis : « HAAAA ! noun ! vole la suspreso ! »
… Deve me despatouia touto souleto… Alors vau inventa soun passa.
A moun vejaire, es uno princesso tresculado pèr descoubri de qu’es l’óucitan …
A ! es bon, me respoun !
Sa coulour preferido es « gris tempesto » … O, coume sa camiseto largo sus la foto (ourriblo, la foto d'aiour!)! Belèu qu’es verai, belèu qu’es pèr véire après ço qu’escrive. 
Après, se vei qu’es pas gaire coumplicado : que sié en francés o en oucitan, touto musico es bèn … Tant qu’es « cool »… Acò es belèu soun cousta filousoufi, belèu pas.
Me fa uno precisioun : « j'ai fait calandreta de l'état de larve à celui de chenille » , acò es soun cousta pouëti que sort, uno Marcela Delpastre en deveni… O belèu mai, uno umouristo.
Es amourouso dóu choucoula. Coume o sabe ? m’a di que soun pastissoun preferi es « total choco ».  ço qu’esplico perqué manjè tóuti li cacaoueto avans que tout mounde siegue arriva à la serado… ?! O, verai, i'a pas gaire de lougico dins aquesto fraso, mai es coum'acò, un moumen d'ispiracioun, un moumen de desfourmacioun cerebralo coume ma caro sus la foto!
Bon, bè, vaqui, ai fa un article sus aquelo chato. Sabe pas se va interessa de gens. Mai iéu, me siéu espantado touto souleto, i siéu arrivado !

Poutounas, à la semano que vèn.


 

15.10.11

Agropolis

Avé la bourso quand sian estudiant, acò es bèn. Estre dins un apartamen dóu Crous, acò es bèn. 
Mai ço que fau sabe, es que, de cop que i'a, es un pau estrange.
Pèr eisèmple, tre la debuto, lou miéu m'a fa pati. 
Proumiero annado de fac, dous mes de cous... La plueio. Siéu au tresen estage. Fuguère inoundado. Perqué? Mi fenèstro èron mau isoulado. M'aura faugu espounga emé sèis servieto de ban, un dimenche de sèr. Lou dilun de matin... pus de servieto, encaro mai d'aigo dins moun apartamen. Coume faire? "Allo, maman!!!!" ... Ero set ouro dóu matin e ère à seca moun sòu emé mi linçòu! Me vous fau dire qu'aviéu pas encaro de machino pèr lava tout acò... Dounc passère tout lou sant clame dóu jour à lava dins moun lavo-man mi servieto e mi drap. Un jour de cous en mens dounc. Un bourdéu pèr faire veni la respounsablo de ma residènci!
Pièi, aguère un proublèmo emé mi placo eleitrico que voulien pus caufa. Dos semano mai tard, fuguèron enfin cambiado. Dous mes après, encore lou meme proublèmo, mai, aqueste cop, fuguè un proublèmo de fusible. Parié dos semano pèr veni li cambia! E en mai d'acò, me raubèron uno poumo! Coume veguère? M'en demouravo quatre, quand dintrère, soulamen tres, bèn ranjado en diagounalo dins moun platéu! Vouguèron faire d'umour en mai d'acò!

Au mes de mai, ai vist que dins la muraio entre lou lié e la salo de ban, cousta lié, se trovo (i es encaro) un trau immènse.

Un ome venguè, a cambia li joun de la paret de la doucho pèr qu'èro acò qu'avié pourri e qu'avié dounc fa un trau de l'autre cousta de la muraio. Pamens, a laissè lou trau... "ça ne va pas empirer" ... segur, mai es cafi de mousiduro, e iéu, siéu alergico... S'en fouton. 
En meme tèms qu'acò, pau à pau, remarquère que la pinturo dóu plafoun toumbavo. Pièi, aquelo di paret tambèn. 
La respounsablo venguè. "L'entrepreso vendra aquest estiéu" ... L'estiéu, lis entrepreso soun en vacanço! I aviéu pas pensa. Dounc espere encaro que quaucun vèngue pèr tourna faire la pinturo. Subretout que dempièi la dintrado, lis entreprèso soun dins la residènci, sènte la pinturo fresco, mai l'oudour vèn pas d'en co miéu. 

I'a dous jour, Mi placo eileitrico, encaro, voulien pas caufa. Ai laissa un mot dins la bouito i letro de la respounsablo pèr ié dire. 
Aier, en acabant ma valiso pèr dintra à Fos, veguère que li boutoun èron cambia. 
"Tèn, soun passa!"

Pièi, veguère dins ma poubello, un tru rouvihous que semblavo à quaucarèn pèr l'eleitricita.
"O, soun passa!"
Fin finalo, après avé tout acaba, coumencère de parti, passère à cousta de ma coumodo, avancère... e eici, coume dins un filme, reculère. Dessus ma coumodo, pausa planplanet, dous fusible. Sabe pas se soun mort o s'es un present en previsioun dou proublèmo que vèn.

"Es segur, soun passa"
De qu'an fa? Quouro soun vengu? Quau soun? De qu'èro lou proublèmo?
O sabe pas, pas de mot, pas de message sus moun telefounet, rèn. 
Urousamen qu'ai la coustumo de ranja moun appartamen, urousamen qu'aviéu pas laissa rebala uno braieto sus lou sòu! 
Vau poudé manja caud, mai arrestarai jamai de faire moun meinage un jour sus dous! An lou doble de ma clau, es bèn pèr repara ço que vai pas mai sèns prendre rendès-vous, es pas nourmau.
Poutounas, à la semano que vèn.

8.10.11

Aperitiéu de rescontre


Ero tre la proumiero semano de cous que me siéu di que lis estudiant de L1 soun pas jamai dins lou courredou emé nautri, soun pas jamai à la biboc tampau, soun pas ana à l'apéritiéu dou Medoc...
Aven la coustumo de s'ajuda entre li diferènt nivéu de la licènci. Mai coume ajuda li L1 se li vesen pas jamai? 
Iéu, ère dessaupudo l'an passa d'avé couneigu tout lou monde soulamen pèr lou repas de Nouvè. En mai d'acò, me remembre qu'ère traumatisado pèr Aurelian que fasié de calin à tout lou mounde emai à li que couneissié pas, segur qu'es un biais d'èstre lèu proche di nouveli mai belèu un pau estrange pèr la debuto... après, fasen pus ges mefi à ço que pou faire Aurelian mai iéu siéu estado traumatisado LOL! 
Dounc aviéu enveujo de couneisse li nouveli L1 avans Nouvè pèr lour moustra que pas tout lou despartamen es coume aquéu tros d'ome.
En mai d'acò, pensave que pèr eli èro miés de nous véire lèu. D'efet, coum'acò s'an de proublemo pèr s'ourganisa à la fac o quaucarèn mai, nautri que sian ja acoustuma, pouden lis ajuda. 
E fau dire que l'an passa quand ère en L1 tambèn; Barbarà èro ja couneigudo pèr tout lou mounde dins lou despartamen d'oucitan, dounc pèr nous presenta is autri èro mai eisa. Li L1 d'aquest' an soun quasi jamai aqui quand i sian e la soulo que couneissèn un pau es Laura... Laura qu'es un pau crentouso dounc que nous vèn pas trop parla. 
Dounc, subran, ai agu uno idèio (idéio qu'a agrada tout lou mounde!)  : perqué pas faire un aperitiéu de dintrado?! 
Apertamen, l'idéio èro bono. Tout lou mounde es vengu, e mai Emilio! Ero la susprèso de la serado!!! 
Aven manja, aven canta, aven dansa entre prouvençalo pièi que li lengadoucian soun trop nul (à despart de mèstre Foret qu'a dansa em'Alice, qu'es de Niço e dounc qu'es Prouvençalo, uno de mai!!!).
Jennifer es la mai forto, a retengu toui li noun de cade estudiant de L1, iéu lis ai près en fòto n'ai rentengu tres o quatre belèu. 
Sian esta susprès pèr la quantita de L1 que soun soulamen en licènci d'oucitan. Co que vou dire que soun de gens que se soun di à la fin dou licéu : "té! vau faire uno pichoto licènci d'oucitan, de tout biais vole travaia en rapport emé ma lengo e aqueste culturo tant rico" ... Bessai qu'es la provo que la lengo es de mai en mai presento dins lou cor di jouve! La fin de la guerro es procho... belèu pas malurousamen. 
Coume va disoun dins Mauresca dins sa cansoun novo que se souno Babèl
" Dimecres 7 de mai  pel primièr còp se debanèt un debat a l’amassada nacionala sus las lengas regionalas. L’enjòc, aquò's de saupre quina plaça per aquelas lengas, es qu’anam sortir un pauc de la supremacia de la quasi exclusivitat del francés sul territòri, un quararantenat de deputats d’esquèrra coma de drecha o del centre an participat a aquel debat. Retorn sus aquel eveniment :
Et pour finir sur une note d’humour mme la ministre, Senyora Ministra. Els catalans són gent orgullosa, honesta i pacífica. La seva llengua és un dret i saben quins són els seus deures.
Mr le misnistre….
… On a pas le droit de se parler en dehors de la langue Française…
… C’est vrai… je traduis…
Les catalans sont…
E una interdiccion de mai que poriá semblar anecdotica mas qu’es plan simbolica de la paur e de la crespadura rapòrt à las lengas regionalas."
La pou nous ajudara pas pèr se faire ausi... Quand pense qu'un proufessour de sciènci de l'educacioun penso que li lengo regiounalo soun estado "éradiquées" e qu'en mai d'acò va dis davans un anfi de cent cinquanto persouno que saran proufessour... Coumprene mai perque i'a tant de moutoun dins lou mounde. 
Iéu vole pas èstre un moutoun!

Acò di, en vesènt que li L1 soun quasi touti en simplo licènci belèu qu'un jour i aura talamen de gens coum'eli que degun aura pus pòu de nautri... O belèu qu'un jour toutis aqueli paurous mourran de pòu...

De tout biais, sian li meiour e es tout!!!
Poutounas, à la semano que vèn.